Arhimandrit Sava Janjić, iguman Dečana u izjavi za KIM radio je kazao da su crkve i manastiri na neki način riznica srpskog identiteta. “One imaju specifičnu ulogu koja nadilazi njihov liturgijski i crkveni značaj i predstavlja na neki način spomenike celog našeg naroda i kao takve naravno one su problematične za one koji žele taj identitet da unište“, kazao je iguman Sava. Brojni albanski istoričari, političari i analitičari pokušavaju da na različite načine, ospore etničko poreklo i pripadnost ove baštine srpskom narodu, crkvi ili državi. Politički analitičar iz Prištine Å keljzen Malići smatra da SPC treba da reši svoj status na Kosovu. „Važno je da i kosovski Albanci shvate da su manastiri od velikog značaja za samo Kosovo, oni nisu ni srpski ni albanski, već su deo svetske kulturne baštine“, smatra Malići. Ana di Lelio, sociološkinja, novinarka i politička analitičarka koja je prethodnih deset godina radila na Kosovu, ocenjuje da je Srpska pravoslvna crkva nacionalna crkva. “Srpska pravoslavna crkva je u relacijama sa politikom Srbije i u tom smislu nalazim da su određene stvari problematične. Ali to su srpski pravoslavni manastiri na Kosovu, i trebalo bi da budu tretirani kao kosovsko nasleđe. Oni bi trebalo da budu otvoreni za sve građane Kosova, jer nije želja svih da ih dignu u vazduh već da ih posete i da im se dive“, kazala je KIM radiju di Lelio, autorka knjige “Bitka na Kosovu u albanskom epu“, koja je izazvala mnoge kontraverze tvrdnjama da je Miloš Obilić albanskog porekla. Pozicija međunarodne zajednice povodom ovog pitanja je naizgled jasna, barem što se tiče odnosa prema položaju Srpske pravoslavne crkve na Kosovu i njene imovine. Dimitris Moskopulos, predstavnik EU za očuvnje kulturnog nasleđa na Kosovu kaže da su zaštita i uživanje prava Srpske pravoslavne Crkve potpuno garantovani kosovskim zakonodavstvom. “To uključuje priznavanje religijskog i kulturnog nasleđa kao vlasništva, kao onog koje pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi sa sedištem u Beogradu. To je jasno i nedvosmisleno“, istakao je Moskopulos. Borba za očuvanje srpske kulturne baštine na KiM očigledno tek predstoji. U njoj će se mnogo više koristiti argumenti sile, politike i diplomatije, nego sto će oni istirijski, religijski i kulturološki. Manastiri na Kosovu i Metohiji from kim on Vimeo.
