U saopštenju Svetog Arhijerejskog sabora podseća se na zabranu odluke vlasti u Prištini da on bude održan u Pećkoj Patrijaršiji.
„Redovno zasedanje Svetog Arhijerejskog Sabora Srpske Pravoslavne Crkve u 2024. godini, umesto prvobitno najavljenog svečanog otvaranja u Velikoj lavri Pećkoj Patrijaršiji, – istorijskom, osmovekovnom sedištu Arhiepiskopa i Patrijaraha srpskih, – usled ponižavajuće i sramne odluke prištinskih vlasti da Njegovoj Svetosti Patrijarhu srpskom G. Porfiriju i arhijerejima Srpske Pravoslavne Crkve zabrane i onemoguće ulazak na teritoriju Kosova i Metohije, otpočelo je sabornom arhijerejskom Liturgijom i prizivom Svetoga Duha u Spomen-hramu Svetog Save na Vračaru u utorak, 14. maja 2024. godine. Liturgijskim sabranjem je načalstvovao Njegova Svetost Patrijarh srpski G. Porfirije, uz sasluženje prisutnih arhijereja Srpske Crkve iz otadžbine i rasejanja, kao i svih vikarnih arhijereja“.
Istog dana, napominju, u kripti Spomen-hrama Svetog Save, pod svodovima paraklisa posvećenog kosovskom mučeniku Knezu Lazaru, pod predsedništvom Njegove Svetosti i uz učešće eparhijskih arhijereja Srpske Pravoslavne Crkve, Sabor je otpočeo sa radom.
„Na početku prve radne sednice, Njegova Svetost Patrijarh se obratio prisutnim episkopima pozdravnim slovom, punim vaskršnje radosti, ali ujedno i u kontekstu neprijatnih događaja od prethodnog dana. Ovim povodom, već sa svog prvog zasedanja, Sabor je izdao saopštenje, apelujući na sve međunarodne organe na Kosovu i Metohiji da učine sve što do njih stoji da se prestane sa flagrantnim kršenjem ljudskih prava i osnovnih sloboda srpskog naroda“.
„Sabor smatra da pitanje Kosova i Metohije predstavlja najvažnije pitanje o kojem je Sabor raspravljao jer je naša crkva sa svojim narodom na mučeničkom Kosovu i Metohiji godinama izložena velikim pritiscima, napadima i neizvesnoj budućnosti. Stoga i ovom prilikom dajemo podršku Eparhiji raško-prizrenskoj, koja, zajedno sa stavropigijalnim patrijaršijskim manastirom u Peći, predstavlja čvrst oslonac našem narodu i njegovom opstanku“, napominje se u saopšenju Sabora.
Sa najvećom zabrinutošću, ističu, „konstatujemo da danas kosovske vlasti nesumnjivo idu u pravcu negiranja osnovnih prava našeg naroda i Crkve, a sve u cilju izgradnje etničkog albanskog društva“.
„Zbog ovakvog stanja Sabor ostaje pri svom dosadašnjem jednodušnom stavu da se problemi na Kosovu i Metohiji moraju rešavati isključivo dijalogom, zasnovanim na poštovanju Rezolucije 1244 Saveta bezbednosti UN i međunarodnim poveljama koje garantuju očuvanje suvereniteta i teritorijalnog integriteta Republike Srbije na ovom prostoru“.
Iako, ističu, Crkva nije direktno uključena u politički dijalog između Beograda i Prištine, ne mogu da ravnodušno posmatraju sve teži razvoj događajâ i s pravom očekujemu da njihovi stavovi i zabrinutost za verni narod i svetinje budu uvaženi u ovom procesu.
„U tom kontekstu, pored uspostavljanja funkcionalne Zajednice srpskih opština, posebno treba pojačati institucionalnu i bezbednosnu zaštitu naših svetinja u formi posebnog mehanizma zaštite u skladu sa nekim od postojećih modela u Evropi i na osnovu dosadašnjih odredbi, koje se, nažalost, sve češće od strane Prištine ne poštuju i ne primenjuju. Takva vrsta zaštite treba da očuva pravni položaj, imovinska prava naše Crkve i slobodu veroispovesti“.
„U istom duhu nastavljen je rad i narednog dana zasedanja Sabora, kada je posebna pažnja posvećena temi stradanja našeg naroda i njegovoj borbi za očuvanje duhovnog, kulturnog i nacionalnog identiteta, ali i puke egzistencije, kako danas tako i u drugim istorijskim trenucima“.
„Rak-rana srpskog naroda – Kosovo i Metohija, ali i Jasenovac i ostala stratišta i gubilišta u takozvanoj NDH i drugde, a u naše dane i Srebrenica – stalni su ”žalac u telu” naše Crkve. Zbog toga Crkva i danas diže svoj glas i iznova ukazuje na neistine, u domaćem i globalnom javnom prostoru, čiji je cilj istorijski revizionizam kojim bi se dao legitimitet nebivaloj istorijskoj inverziji. Shodno njoj, pravoslavni Srbi, žrtve višekratnih genocida i etničkog čišćenja, treba da budu proglašeni ne samo za zločince nego i za izvršitelje genocida“, napominje se u saopštenju Sabora.
Na Saboru su saslušani i analizirani izveštaji o radu Svetog Arhijerejskog Sinoda, eparhijskih arhijereja, Velikog crkvenog suda, Patrijaršijskog upravnog odbora, Patrijaršijske biblioteke, Muzeja i Arhiva Srpske Pravoslavne Crkve, dobrotvorne fondacije „Čovekoljublje“ i drugih fondacija, ustanova i službi Srpske Pravoslavne Crkve u toku prethodne godine.
Izmene u Sinodu SPC, izabrani novi vikarni episkopi i formirane nove eparhije
