Slogan ovogodišnje kampanje „Bolje sprečiti nego lečiti – redovnom kontrolom pobedićemo rak grlića materice“, imao je za cilj da žene svih životnih dobi podstakne da razmišljaju o značaju očuvanja svog reproduktivnog zdravlja, kao i da ih motiviše da u toku godine odvoje makar jedan dan za posetu svom lekaru i obave neki od dostupnih preventivnih pregleda kojima se mogu blagovremeno otkriti promene i sprečiti dalji razvoj bolesti i njen krajnji fatalni ishod.
Mediji imaju veoma značajnu ulogu u podizanju svesti ljudi da se bave svojim zdravljem i redovno obavljaju kontrole, u ovom slučaju ginekološke preglede poznatom metodom (PAPA testa). Više puta smo do sada ukazivali na problem, pozivali na rani skrining zahvaljujući našim gostima, stručnjacima iz oblasti ginekologije i onkologije.
Za program Radija Kosovska Mitrovica nedavno je, upravo o prevenciji govorio prof. Goran Relić iako je akcenat bio na vakcinaciji mladih devojaka, koja će od maja meseca u Srbiji biti potpuno dostupna i besplatna. Ali, s obzirom da je vakcinacija, prema rečima profesora, idealna i efikasna kod mladih devojaka do 25 godina starosti i kod onih koje još uvek nisu stupile u seksualne odnose, potreba je bila da govorimo i o starijoj ženskoj populaciji koja oboljeva, a uzroci su uglavnom nemar i neodlazak na vreme kod ginekologa.
“Humani papiloma virus (HPV) najčešće izaziva karcinom grlića materice kod žena. Visokorizične vrste HPV virusa mogu da dovedu do abnormalnog rasta tkiva, a to dalje može da uzrokuje kancer, kaže za program Radija Kosovska Mitrovica ginekolog akušer prof. dr Goran Relić.
Ističe da je vrlo važno znati da 80 posto seksualno aktivnih osoba oba pola, tokom života ima humani papiloma virus. Infekcija se najčešće širi seksualnim putem, ali se može proširiti i najobičnijim kontaktom, zatim u vodenoj sredini, u bazenima, javnim toaletima, pa i teretanama, upotrebom zajedničke garderobe i predmeta.
“Pacijenti najčešće nemaju simptome, a kod određenih sojeva virusa nastaju polne bradavice (kondilomi). Postoji više od sto sojeva, ali bih naglasio visokorizične. Ima ih 13 i obeleženi su brojevima (16, 18, 33, 35, 45…)”, kaže prof. Relić.
Tretman počinje tipizacijom virusa, odnosno utvrđivanjem kojeg je rizika soj, a onda se određuje vrsta lečenja, praćenje ili invazivna metoda lečenja, odnosno uklanjanje zaraženog tkiva (kauterizacija) i elektrokoagulacija.
Rak grlića materice je četvrti, najčešći oblik raka kod žena u svetu, a godišnje od njega umre oko 300.000 pacijentkinja. Za gotovo sve slučajeve raka grlića materice odgovoran je Humani papiloma virus (HPV).
I pored dokazanih mera prevencije, rak grlića materice u Srbiji već dugi niz godina nastavlja da bude jedan od vodećih uzroka oboljevanja i umiranja u ženskoj populaciji. Svake godine, oko 1.000 žena oboli i približno 500 izgubi život, podaci su Instituta za Javno zdravlje iz Beograda.
Upravo zato, neophodno je istaći značaj intenziviranja aktivnosti kojima se pažnja žena usmerava ne samo na mogućnost, već i na neophodnost korišćenja dostupnih mera prevencije. Većina slučajeva se mogla sprečiti da je bolest otkrivena u ranoj fazi i da se na vreme pristupilo lečenju.
Kontrola na godišnjem nivou metodom papa-testa je način da se rano otkrije bolest, a rano otkrivanje karcinoma grlića materice najčešće dovodi do stopostotnog izlečenja, kaže prof. dr Goran Relić specijalista ginekologije i akušerstva i dodaje da ne treba da nam manjka zdravstvene prosvećenosti.
Prema podacima Udruženja onkologa i ginekologa Srbije koji su izneti početkom godine, naša zemlja je druga u Evropi po smrtnosti od posledica karcinoma grlića materice, a četvrta po učestalosti obolevanja.Ovo neslavno mesto koje zauzimamo upravo govori o lošoj svesti i prosvećenosti o bolesti koja odnosi živote, a svaka treća nedelja januara, kada se obeležava Nedelja borbe protiv raka grlića materice, je prilika da svaka žena razmisli o kontroli koja je tako jednostavna, a znači rano otkrivanje i uspešno lečenje.
