„Smatramo da je načinjenu štetu svakako neophodno popraviti i naša Eparhija već godinama radi uz pomoć domaćih i međunarodnih dobrotvora na obnovi i zaštiti svojih svetinja, manastira Banjska, koji je jedna od najvažnijih zadužbina Svetog kralja Stefana Milutina iz 14. veka“, naveli su iz ERP.
Isiču da su duboko razočarani izjavama ministra kulture koji je u svojim javnim izjavama na Tviteru ponovo odbio da navede pravo ime crkve, izostavljajući i da se radi o manastiru Srpske Pravoslavne crkve, u kome se redovno služe službe, živi monaško bratstvo i gde dolaze brojni poklonici radi molitve.
„Na ovaj način ne samo da se ponovo prisvaja kulturna baština Srpske Pravoslavne crkve i negira njen identitet, već ispada i da je bitnije to što je manastir pre hiljadu godina bio ranohrišćanska svetinja nego da se radi o živom manastiru, što govori o pravom odnosu kosovskih institucija prema našoj kulturnoj baštini“.
Manastir Banjska, napominju, nije samo kulturno istorijski-spomenik, već pre svega svetinja SPC, koja je od velikog značaja za duhovni život vernog naroda, posebno na severu Кosova.
„Gospodin Čeku u svojoj objavi govori o ranohrišćanskoj crkvi, iako se zna da je manastir Banjska od 14. veka jedna od najznačajnijih svetinja SPC i grobna crkva svetog kralja Milutina, koja je poslednjih godina značajno obnovljena“, ističu.
Eparhija Raško-prizrenska se, tvrde, već godinama suočava sa kontinuiranim negiranjem crkvenog i duhovnog identiteta srpske crkve na Кosovu, u čemu u poslednje vreme prednjači upravo pomenuti ministar Čeku.
„Istovremeno, Srpskoj Pravoslavnoj crkvi na Кosovu i Metohiji se od tih istih institucija negiraju osnovna verska prava, što se najbolje vidi u slučaju neizvršavanja odluke Ustavnog suda Кosova o zemlji manastira Visoki Dečani, koja nije upisana u opštinski katastar već sedam godina, uprkos stalnim apelima međunarodnih predstavnika i uglednih međunarodnih organizacija koje se bave verskim pravima i zaštitom kulturne baštine“.
„Našoj Crkvi kosovske institucije uporno odbijaju pristup jednom broju naših verskih objekata, gde naši vernici i sveštenstvo ne mogu da pristupe, što je takođe protivno ne samo međunarodnim standardima o verskim slobodama, već i kosovskim zakonima, koje bi te institucije prve morale da poštuju“, dodaju.
Кosovske institucije, ističu, trenutno rade i na usvajanju zakona sa namerom da se ukinu neka od poslednjih prava koja su ostala Srpskoj Pravoslavnoj crkvi od tzv. Ahtisarijevog plana, iako se radi o pravima koja su međunarodno garantovana.
„U takvoj neprihvatljivoj situaciji, naša Eparhija nije voljna da prihvati mešanje kosovskih institucija u život naše Crkve i preuzimanje zaštite manastira Banjska. Ovu inicijativu pre svega vidimo kao politički čin koji ima za cilj ne samo stavljanje verske i kulturne baštine SPC na Кosovu i Metohiji pod političku kontrolu kosovskih institucija, već i kao korak ka daljoj degradaciji naših osnovnih verskih sloboda i prava i kulturnoj aproprijaciji naših crkava i manastira“, napominju.
Eparhija Raško-prizrenska je, tvrde, „sposobna da samostalno da angažuje nezavisne eksperte koji bi procenili nastalu štetu, kako bi sopstvenim sredstvima i sredstvima dobrotvora obnovila ono što je oštećeno, kao što je činila i u slučaju drugih crkava i manastira koji su pretrpeli oštećenja ili bili skoro uništeni od strane albanskih ekstremista u poslednjih dvadesetak godina“.
Podsetimo, kosovski ministar kulture izjavio je da imaju posebna sredstva za saniranje štete u manastiru Banjska, kao i da je isti štetu pretrpeo od strane „srpskih terorista“.
