Danas je u prostorijama UNDP predstavljen izveštaj “Javni puls“ na temu sprečavanja nasilnog ekstremizma.
Kako se navodi u izveštaju, prema podacima Policije Kosova 2013. i 2014. godine uglavnom, oko 316 stanovnika napustilo je zemlju kako bi se borili u ratovima u Siriji, da bi se njih 117 vratilo.
“Studija UNDP-a iz 2015. godine o borbi protiv nasilne radikalizacije na Kosovu ukazuje da je sa Kosova na ratišta na Bliskom Istoku otišao treći najveći broj stranih boraca po milion stanovnika islamske veroispovesti, nakon Belgije i Francuske, ili najveći broj po glavi stanovnika u Evropi”, navodi se u sažetom izveštaju.
Ankete koje su sprovedene između 2012. i 2015. godine pokazuju da društvo na Kosovu postaje religioznije što je u suprotnosti sa predratnim stanjem.
“Na primer, anketa Instituta za istraživanje razvoja i alternative (IDRA) iz 2012. godine pokazuje da 26% mladih uzrasta između 16 i 27 godina starosti na Kosovu praktikuje religiju. Druge studije pokazuju da se razočarenje opštim privrednim i političkim stanjem povećava, da je poverenje u državne institucije na najnižem nivou, i da je poverenje u verske institucije u stalnom porastu”, navode iz UNDP-a.
Ova studija o sprečavanju nasilnog ekstremizma na Kosovu vrši analizu stavova stanovnika Kosova po pitanju nasilnog ekstremizma, kao i otpornosti društva Kosova na interne i eksterne pritiske koji vode ka prodoru ekstremističkih verskih ideologija.
Ovu analizu dopunjuju zaključci tri fokusne grupe koje su organizovane tokom januara 2017. godine u Prištini, Gnjilanu i Đeneral Jankoviću.
Autor je odabrao učesnike u fokusnim grupama prema njihovoj stručnosti na temu bezbednosti, religije, radikalizacije, ekstremizma, obrazovanja i mladih.
Zaključci fokusne grupe potvrđuju rezultate prethodnih istraživanja da je uticaj ekstremističkih grupa na Kosovu povećan tokom poslednje dve decenije, kao i da je porastao broj stavova o verskom radikalizmu na Kosovu.
Aktivnosti radikalnih grupa i pojedinaca su se održavale i u zvaničnim i u nezvaničnim verskim objektima.
“Usled aktivnosti kontradiverzione zaštite Policije Kosova i pravosudnog sistema, broj stanovnika koji su napustili Kosovo u cilju pridruživanja ‘Islamskoj državi’ i drugim ekstremističkim grupama je značajno opao od 2015. godine. Međutim, zaključci fokusne grupe ukazuju da su stavovi o pretnjama terorističkih napada mnogobrojniji nego prethodnih godina”, navodi se u izveštaju.
Ova studija je pronašla par faktora poticanja i privlačenja radikalizaciji.
“Glavni faktori poticanja radikalizacije su razočarenje radom ključnih izvršnih organa na Kosovu, osećaj izolacije, zakonodavne i sudske institucije, kao i kriza identiteta i ekstremistička indoktrinacija, nezaposlenost, siromaštvo i drugi društveno-privredni uslovi, posebice slab sistem obrazovanja. Slede korupcija u institucijama, nedostatak organizovanih aktivnosti za mlade, kao i društvena stigmatizacija konzervativnih vernika. Pored toga, među faktore koji se konkretno odnose na žene ubraja se obaveza udatih žena da se pridruže muževima”, istaknuto je u izveštaju “Javni puls”.
Učesnici fokusne grupe su naveli sledeće faktore privlačenja: lična ubeđenja i filozofska predanost, očekivanje materijalne i duhovne nagrade, uticaj nekih imama koji su obrazovani na Bliskom istoku, kao i bliskoistočne humanitarne organizacije koje su aktivne na Kosovu od sukoba iz 1999. godine. Slede štampana literatura, internet, društveni mediji, kao i radikalizam kao globalni fenomen.
“Zanimljiv zaključak je da žene mogu više da spreče nasilni ekstremizam zato jer primećuju znakove radikalizacije članova porodice od najranijih faza. Istovremeno, žene mogu biti sklone radikalizaciji jer su često izložene alternativnim izvorima verskog obrazovanja, uključujući preko muške članove porodice i internet. U principu, žene su umerenije od muškaraca, ali nedostatak pristupa im ne dozvoljava da utiču na procese, posebno unutar Islamske verske zajednice”, navodi se.
Anketa UNDP-a iz 2014. godine, „Puls javnosti”, ukazuje da svaki treći stanovnik Kosova veruje da postoji mogućnost da Kosovo postane meta terorističkih napada, dok svaki sedmi stanovnik smatra da povratnici iz ratova u Siriji i Iraku predstavljaju potencijalnu pretnju i najverovatnije osobe koje bi mogle da izvrše terorističke napade na Kosovu.
