Na teritoriji opštine Gračanica trenutno postoji 17 divljih deponija, a glavni krivci za to su građani koji nesavesno bacaju smeće. Ipak, najveći zagađivač je otpad od ostataka rude na tzv. Jalovištu.
Nadležni u Opštini Gračanica tvrde da u opštinskoj kasi nema dovoljno novca kako bi se ovaj problem rešio, pa u pomoć prizivaju nadležno ministarstvo i donatore.
“Da bi mogli da se obratimo donatorima, mi smo najpre opisali problem Jalovine. Iz ministarstva su rekli da bi i oni mogli da pomognu i da se zajedno sa ministarstvom obratimo donatorima da, ako se ne ukloni onda da se barem ozeleni, zaštiti od vetra da ne nanosi toliko prašinu i da se nađe neko rešenje koje ne bi uticalo na zagađenje”, kaže direktor javnih službi u opštini Vladica Trajković.
Za druge vrste otpada je sačinjen plan koji bi, uz doradu, trebalo da bude usvojen u Skupštini opštine Gračanica do kraja ove godine. Taj dokument, koji je danas ukratko predstavljen javnosti predviđa, formiranje komunalnog preduzeća, pojačavanje naplate od odnošenja smeća, kupovinu nove opreme i vozila, izgradnju separacionog centra i sprovođenje pilot projekta za reciklažu otpada.
“Imamo problem da nam se stvaraju divlje deponije. Opština Gračanica pokušava da smanji taj broj ilegalnih deponija, imali smo preko 30, sada smo to sveli na nekih 17 ali i za to opština mora da izdvaja budžet koji je i onako mali da bi čistili te divlje deponije svake godine”, kaže Trajković.
Planom je predviđeno da kompanija “Pastrimi” koja trenutno vrši usluge u Gračanici u budućnosti bude angažovana samo za odvoženje smeća do glavne deponije u Obiliću, dok bi novoformirano komunalno preduzeće bilo zaduženo za sve ostale usluge.
Problem je, međutim, što se na formiranje tog preduzeća čeka dozvola od strane Vlade Kosova, odnosno Ministarstva za zaštitu životne sredine.
Osim pomenute kompanije “Pastrami” komunalne usluge vrši i Javno preduzeće “Komunalac” pri opštini Priština koja funkcioniše po sistemu Republike Srbije. Većina meštana Gračanice opredelila se upravo za ovo komunalno preduzeće, pa njima plaća račune za iznošenje smeća. Opština Gračanica od toga nema niša.
Gradonačelnik Gračanice Vladeta Kostić kao rešenje za ovaj problem predlaže model koji ima Opština Priština.
“To znači da opština na sebe preuzima naplatu, da preuzme na sebe način na koji će se skupljati smeće, da opština odredi na kojim pozicijama će biti postavljani kontejneri, da takse koje se naplaćuju ne budu svima iste jer ne proizvode svi istu količinu smeća”, kaže Kostić ističući da na taj način lokalna samouprava može i da profitira.
Zbog izostanka naplate regionalnoj kompaniji opština je preuzela dugove građana, kaže Kostić i predlaže da se obaveza naplate kroz različite opštinske takse.
“Opština može uslovljavanjem sa određenim potvrdama podigne nivo naplate. Svako od nas treba da registruje kola za koje plaćamo takse”, navodi Kostić kao rešenje.
Predloge za rešavanje uklanjanje otpada sa teritorije Opštine Gračanica u narednih petnaest dana mogu slati građani I stručna javnost. Nakon toga odbornici SO Gračanica trebalo bi da usvoje plan kojim se predviđa rešenje za period 2017-2021 godine.
