“U ovom dokumentarnom serijalu pokušavamo široj javnosti da predstavimo ono što je na neki način manje poznatо, a to su, zapravo, ta kulturna blaga na Kosovu i Metohiji. Gledali smo da se na baziramo na ta neka mesta koja su malo teže dostupna, o kojima se manje govorilo u tom kontekstu u poslednje vreme, kao što su Prizren, Velika Hoča, Novo Brdo, Gora, Kosovsko Pomoravlje.
Hteli smo da ukažemo na čitav spektar različitih kulturnih vrednosti koje tamo postoje, od te materijalne kulturne baštine, manastira i svega što imamo, a onda smo se dotakli i onoga što predstavlja nematerijalnu kulturnu baštinu kao što su pesme, običaji”, kaže za RTV Kim autor ovog serijala čije je prethodne radove srpski nacionalni medijski servis emitovao u više navrata (igrani film “Sporazum”, dokumentarni serijal “Čuvari baštine”, dokumentarni film “Pozorište iz kutije za cipele”…)
Dugogodišnji novinar, a sada direktor Narodnog Pozorišta u Prištini (sa privremenim sedištem u Gračanici) Predrag Radonjić navodi da je ideja za ovoj serijal plod nekakve vrste dijaloga koju je imao sa uredništvom RTS-a.
“Na neki način smo konstatovali da se o Kosovu i Metohiji uglavnom govori u političkom ključu, da i kada se pomenu te kulturne vrednosti, uglavnom se misli na manastire i da se nije dovoljno objašnjavalo i govorilo o tome šta još postoji na Kosovu i Metohiji, a predstavlja to, kako i serijal nosi naziv, blaga Kosova i Metohije.
To su zapravo te nematerijalne kulturne vrednosti koje posedujemo, to njihovo bogatstvo, ta njihova, mogu da kažem, egzotika, koja nigde nije tako vidljiva i bogata kao na prostoru Kosova i Metohije. Meni je posebno drago što smo u situaciji i prilici da budemo tim koji na jedan malo zanimljiviji i, možda, ne toliko uobičajen način predstavlja nešto što bi moglo da probudi dodatnu pažnju i interesovanje za to šta mi posedujemo na Kosovu i Metohiji”, zaključio je Radonjić.
“Blaga Kosova i Metohije” urađena su zahvaljujući naporu ljudi iz beogradske produkcije “Frejm”, uz nesebičnu pomoć kolega sa RTV Kim, RTV Herc i RTV Puls.
Od Prizrena do Kosovskog Pomoravlja
Narator i reditelj serijala Radonjić je sa filmskom ekipom na svoje putovanje krenuo od drevnog carskog grada Prizrena, čije je gradsko urbano nasleđe i danas delimično očuvano. Šetnja je nastavljena posetom Velikoj Hoči, najživopisnijem ruralnom naselju na Kosovu i Metohiji. Susreti sa živopisnim kulturnim nasleđem i običajima Goranaca upriličeni su u nekoliko navrata u najjužnijoj opštini na Kosovu i Metohiji. Sa druge strane Šar-planine, izrazito alpskom prirodom i visokoplaninskim ambijentom koji je dom mnogim retkim vrstama biljaka i životinja, Brezovica je, sa do 280 snežnih dana na vrhovima, sa lakoćom podsetila na najpoznatije evropske turističke centre. Novo Brdo, koje se kao grad „nekada srebrni i u istinu zlatni“ svojevremeno izdvajalo kao majka srpskih gradova, bilo je sledeće odredište autora. Poslednje klape snimane su u Kosovskom Pomoravlju, ili Gornjoj Moravi i Izmorniku, imenovanom tako po izumrloj posadi u opkoljenom mestu koja se nije htela predati Turcima, ili samo Moravi, kako je u istoriji ova oblast najduže nazivana.
O specifičnim običajima, živopisnom folkloru, materijalnoj i nematerijaloj baštini, životnim uslovima i planovima za budućnost govorili su lokalni stanovnici ovih šest sredina, ali i uvaženi domaći stručnjaci, među kojima su: dr Bojan Popović iz Galerije fresaka u Beogradu, etnolog Mina Darmanović, lingvista prof. dr Radivoje Mladenović, etnolog i konzervator dr Mirjana Đekić, istoričar umetnosti Dejan Radenković, etnomuzikolog dr Mirjana Zakić, etnomuzikolog dr Sanja Ranković, arheolog dr Marko Popović, istoričar Aleksandar Gudžić, etnolog Jadranka Đorđević i drugi.
Omeđena mnogobrojnim crkvama, mesta i sredine iz ovog serijala su i danas dom i mnogim sveštenicima, monasima i bogoslovima. U serijalu govore i zamenik rektora Prizrenske bogoslovije otac Andrej, đaci i profesori, kao i drugi sveštenici i monasi Srpske pravoslavne crkve.
Dokumentarni serijal „Blaga Kosova i Metohije“ RTS je odabrao po janom konkursu za audio-vizuelna dela evropske nezavisne produkcije iz 2015. godine.
Emitovanje serijala otpočelo je sinoć, 20. decembra u 20.44 na RTS2 prikazivanjem epizode o Prizrenu. Prema najavi emitera, za nedelju dana, u četvrtak, 27. Decembra od 20:30 časova na istom kanalu biće premijerno prikazana epizoda o Velikoj Hoči.
