U odgovoru za Radio Slobodna Evropa, portparol američkog Stejt Departmenta podsetio je da je Strateški dijalog suspendovan u septembru 2025. godine, „na neodređeni period“, zbog zabrinutosti u vezi s postupcima tehničke Vlade Kosova.
„Ostajemo posvećeni unapređenju zajedničkih interesa Sjedinjenih Država i naroda Kosova. Radujemo se uključivanju u Strateški dijalog s Kosovom kada budu stvoreni odgovarajući uslovi, uključujući ispunjavanje obaveza Kosova prema kosovskim Srbima“, navodi se u odgovoru.
State Department nije dao rok kada bi Strateški dijalog mogao početi niti je dodatno precizirao koje korake očekuje od kosovskih vlasti.
Odgovor dolazi na dan kada Vašington pokreće prvu rundu Strateškog dijaloga sa Srbijom, procesa usmerenog na produbljivanje bilateralne saradnje u oblastima poput sigurnosti, ekonomije i spoljne politike.
„Kroz ovaj dijalog, Sjedinjene Države i Srbija radiće na ostvarivanju zajedničkih ciljeva, uključujući regionalni mir i stabilnost, proširenje veza u oblastima poslovanja i obrazovanja te izgradnju prosperitetnije budućnosti“, rekao je portparol Stejt Departmenta za RSE.
Kada i zašto je Strateški dijalog s Kosovom suspendovan?
Ambasada Sjedinjenih Država u Prištini objavila je 12. septembra 2025. godine da su Sjedinjene Države suspendovale Strateški dijalog s Kosovom na neodređeni period.
Ambasada je tada saopštila da je odluka donesena zbog „zabrinutosti u vezi s postupcima aktuelne Vlade“, za koje je navela da su „povećali tenzije i nestabilnost“ te ograničili sposobnost Sjedinjenih Država da produktivno sarađuju s Kosovom na zajedničkim prioritetima.
Odluka je usledila nakon što su kosovske vlasti preduzele mere protiv srpskih institucija koje deluju na Kosovu.
Takođe su javno kritikovale Ustavni sud zbog odluke koja se odnosila na mandate zastupnika.
Vašington je ove događaje opisao kao faktore koji su povećali političke tenzije i otežali saradnju, dok je tadašnja tehnička vlada saopštila da su njihove mere bile „zakonite i ustavne“.
Šta se očekuje od Kosova u vezi sa srpskom manjinom?
Sjedinjene Države i Evropska unija godinama pozivaju Kosovo da sprovede sporazume postignute u dijalogu sa Srbijom koji se vodi uz posredovanje Evropske unije.
To pre svega uključuje uspostavljanje Zajednice opština sa srpskom većinom i osiguravanje određenog nivoa samouprave za srpsku zajednicu na Kosovu, u skladu sa Osnovnim sporazumom iz 2023. godine i Ohridskim aneksom.
Zapad takođe zahteva da Kosovo reši sporove sa Srpskom pravoslavnom crkvom, zaštiti verske slobode i izbegava jednostrane poteze na severu Kosova, koji su, prema Vašingtonu, povećali tenzije sa srpskom zajednicom.
Kosovo tvrdi da sprovođenje obaveza iz dijaloga mora biti uzajamno, dok su njihove mere na severu, od uklanjanja srpskog dinara iz upotrebe do zatvaranja većine srpskih institucija, bile usmerene na proširenje vladavine prava, piše RSE.
